Maria Biliżanka

Maria Biliżanka, właściwie Maria Billig, a po pierwszym mężu Kleinberg lub Bielińska, urodziła się 19 stycznia 1903 roku w Kolbuszowej, w rodzinie żydowskiej. Była córką lekarza Eliasza Billiga i Anny z domu Kokosz. Miała dwóch braci: skrzypka Adolfa Billiga i inżyniera Wilhelma Billiga. Po śmierci ojca rodzina przeprowadziła się do Krakowa.

W 1923 roku ukończyła Miejską Szkołę Dramatyczną przy Narodowym Starym Teatrze w Krakowie. W latach międzywojennych związana była z teatrami: Popularnym, Powszechnym, Marionetek, Cricot i Słowackiego. W Teatrze Słowackiego stworzyła i prowadziła scenę dziecięcą, a także występowała w niewielkich rolach.

Po II wojnie światowej, w 1945 roku, rozpoczęła pracę jako wykładowca w Studio Aktorskim przy Starym Teatrze. Zaangażowała się w tworzenie Teatru „Wesoła Gromadka”, który przekształcił się w Teatr Młodego Widza (1948), a następnie Teatr Rozmaitości (1958). Biliżanka była dyrektorem tego teatru w latach 1958-1963, a później pracowała w nim jako reżyser etatowy.

Reżyserowała przedstawienia i słuchowiska radiowe dla dzieci. Na jej scenie debiutowało wielu przyszłych aktorów, m.in. Roman Polański. Polański wspominał, że Biliżanka dbała, aby młodzi aktorzy nie popadali w samouwielbienie i poważnie podchodzili do szkolnych obowiązków.

Za zasługi w dziedzinie kultury otrzymała m.in. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1955), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1953), Złoty Krzyż Zasługi (1950), Nagrodę Miasta Krakowa (1960), Order Uśmiechu (1984) oraz Złotą Odznakę Klubu Miłośników Teatru w Krakowie (1967). Pochowana została na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.