Wincenty Tomasz Tyszkiewicz
Biografia
Wincenty Tomasz Tyszkiewicz herbu Leliwa urodził się 10 kwietnia 1796 roku w Kolbuszowej, w rodzinie Jerzego Tyszkiewicza, rotmistrza petryhorskiego, i Łucji Franciszki Lubomirskiej. Jego młodość naznaczona była tragicznym wydarzeniem - w 1811 roku, w wyniku nieszczęśliwego wypadku, postrzelił śmiertelnie swoją matkę.
Wraz ze starszymi braćmi wstąpił do 2 pułku ułanów Księstwa Warszawskiego, dowodzonego przez stryja, generała Tadeusza Tyszkiewicza. Mając zaledwie 17 lat, został podpułkownikiem. Brał udział w wyprawie Napoleona na Moskwę w 1812 roku oraz w bitwie narodów pod Lipskiem, za co otrzymał Legię Honorową.
Po upadku Napoleona w 1815 roku znalazł się w Wojsku Polskim Królestwa Polskiego w stopniu pułkownika. Zaangażował się w konspiracyjną działalność Towarzystwa Patriotycznego, a po aresztowaniach wśród członków schronił się w rodzinnych posiadłościach w Galicji. W 1826 roku został aresztowany i osądzony we Lwowie, spędzając w więzieniu 8 miesięcy. Po uwolnieniu udał się na Wołyń, gdzie w 1827 roku poślubił Febronię z Szołayskich.
Podczas powstania listopadowego zaangażował się w działania na Wołyniu i jako poseł okręgu skwirskiego brał udział w sejmie powstańczym w 1831 roku. Uczestniczył w bitwie pod Ostrołęką, a 20 września 1831 roku odznaczony został Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari.
Po upadku powstania wyjechał do Lipska, gdzie zaprzyjaźnił się z młodym kompozytorem Ryszardem Wagnerem. To on zaprosił Wagnera na obchody 3 maja, co zainspirowało kompozytora do stworzenia uwertury „Polonia” poświęconej powstaniu listopadowemu. W 1832 roku powrócił do Polski, angażując się w działalność Związku Bezimiennego, jednak po aresztowaniach w 1835 roku wyjechał do Brukseli, gdzie działał w Zjednoczeniu Emigracji Polskiej i redagował dwutygodnik „Orzeł Biały”.
Na emigracji był współzałożycielem „Stowarzyszenia Ojców Rodzin Polskich w Wychodźstwie” (1841), które miało na celu kształcenie dzieci emigrantów. W 1848 roku, po Wiośnie Ludów, powrócił do kraju i osiedlił się w Wielkim Księstwie Poznańskim, żeniąc się po raz drugi z Izabelą Goetzendorf-Grabowską. Zmarł prawdopodobnie na tyfus wiosną 1856 roku w Grylewie i został pochowany w kaplicy cmentarnej na tamtejszym cmentarzu.